In de wereld van dessertwijnen is Vin de Glace een van de meest fascinerende en gewaardeerde opties. Deze wijn wordt gemaakt van druiven die bevroren aan de wijnstok blijven hangen en daarna geperst worden om een geconcentreerd, zoet en aromatisch sap te winnen. In Belgische wijnkringen spreekt men vaak ook van ijswijn, maar voor liefhebbers die de Franse term kennen, klinkt Vin de Glace net iets poëtischer. Hieronder nemen we je mee door wat Vin de Glace precies is, hoe het gemaakt wordt, waar het vandaan komt, hoe je het proeft en hoe je het het beste serveert en bewaart.
Wat is Vin de Glace?
Vin de Glace, oftewel ijswijn, is een dessertwijn die ontstaat uit wijnstokken die bij strenge koude op natuurlijke wijze bevriezen. De suiker en zuren concentreren zich in de bevroren druiven, waardoor het sap na het persen extreem rijk, aromatisch en zoet is. Deze rijpe, geconcentreerde sappen leveren wijnen op met een intens tropisch fruit, honing- en limoenconfituur-achtige rijkdom, en een buitengewoon heldere zuurgraad die de zoetheid in evenwicht houdt. De term Vin de Glace wordt zowel in Frankrijk als in Engelstalige en Belgische wijnhandel gebruikt, maar je zult merken dat de wijn in verschillende regio’s net iets anders kan smaken.
Kenmerken die Vin de Glace typeert
- Hoog suikergehalte met uitgesproken zuurgraad
- Diepe, geconcentreerde aroma’s zoals perzik, abrikoos, lychee en citrus
- Lang aanhoudende afdronk met een honingachtige glazing
- Kleine proefglaasjes genoeg wegens de intensiteit
Oorsprong en geschiedenis van Vin de Glace
Een korte historische schets
De oorsprong van ijswijn ligt in de noordelijke wijnregio’s van Duitsland, Oostenrijk en later Canada. In het Duits bekend als Eiswein, ontstond deze wijn uit noodzaak en experiment: druiven die door vorst aan de wijnstok bleven hangen, konden onder specifieke omstandigheden geoogst en geperst worden om een overvloedige concentratie aan suikers te verkrijgen. De Franse benaming Vin de Glace weerspiegelt de Franse waardering voor deze ware ijswijn, terwijl Belgische en Nederlandse wijnliefhebbers vooral de term ijswijn gebruiken, maar zelden de romantiek ervan ontkennen.
Van orde tot roem: hoe Vin de Glace zich verspreidde
In de loop der decennia verspreidde deze wijn zich van kleine, ambachtelijke producenten naar grotere wijnhuizen en internationale markten. Canada werd een toonaangevende producent in Noord-Amerika, terwijl in Europa Duitsland en Oostenrijk lange tijd de reputatie van Eiswein verstevigde. Tegenwoordig bestaan er vele subvarianten van Vin de Glace, met verschillende regels omtrent oogsttijden, bevriezingsomstandigheden en persmethodes. In België en de buurlanden blijft Vin de Glace een gevierd product voor speciale gelegenheden, proefavonden en luxewijnenparcours.
Hoe wordt Vin de Glace gemaakt?
Het proces van Vin de Glace is zowel technisch als poetisch. Het vereist strenge weersomstandigheden, zorgvuldige selectie van druiven en een delicate pressing die de vloeistof van het bevroren vruchtvlees scheidt. Hieronder brengen we elk stap onder de loep.
De druiven: variëteiten en keuzes
Voor Vin de Glace kiest men vaak voor druivenrassen met een heldere zuurgraad en volling rijke aromaten. Typische variëteiten zijn:
- Riesling
- Gewürztraminer
- Chardonnay
- Viognier of Sauvignon Blanc in sommige regio’s
- Vidal Blanc en andere hybrid-variëteiten in Noord-Amerika
In België en de buurlanden ziet men vaak Riesling en Chardonnay als hoofdexportstoffen voor ijswijn, met een opportunistische inzet van andere aromatische rassen wanneer de klimomstandigheden meezitten. De keuze van druiven bepaalt niet alleen de smaak, maar ook de natuurlijke zuurgraad en de houdbaarheid van Vin de Glace.
Bevriezen: natuurlijke kou vs kunstmatige kou
Het principe is eenvoudig maar uiterst gevoelig in uitvoering. Druiven blijven rijp hangen tot de temperatuur daalt tot rond -7 tot -10 graden Celsius, waar de watercomponent in de druif bevriest en het sap geconcentreerd achterblijft. In sommige productiesituaties wordt het bevriezen ZONDER kunstmatige koude nagestreefd, maar in strengere klimaten kan gecontroleerde vorst of koude opslagen nodig zijn. Deze stap bepaalt de zoetheid, de intensiteit en de zuurgraad van de Vin de Glace die uiteindelijk op het glas terechtkomt.
Persen, extractie en rijping
Wanneer de druiven bevroren zijn, worden ze zacht geperst zodat alleen het geconcentreerde sap vrijkomt. De resulterende wijn is doorgaans zeer geconcentreerd en heeft een hoog suiker-/alcoholgehalte. Een deel van Vin de Glace rijpt vervolgens gedurende een korte tot middelmatige periode voordat het gebotteld wordt. Rijping kan eenvoudige fruitige accenten versterken, terwijl rijping in eiken vaten de wijn ook wat vanille, biscuit of toasttoetsen kan geven. In de meeste bewerkingen blijft Vin de Glace echter fris en puur, met een natuurlijke zuurbalans die zoetheid tegenwicht biedt.
Regio’s en producenten van Vin de Glace
Vin de Glace wordt wereldwijd geproduceerd, maar enkele regio’s blijven de toonaangevende namen dragen. Hieronder een overzicht van waar de wijn vooral vandaan komt en welke producenten in België en daarbuiten opvallen.
Europa: Duitsland, Oostenrijk en Frankrijk
In Duitsland en Oostenrijk gaat de wijn vaak onder Eiswein of Eisweinvariaties de markt op. Deze wijnen hebben een zure, heldere frisheid naast de zoetheid. Frankrijk gebruikt de term Vin de Glace in sommige terroirs waar bevroren oogsten plaatsvinden, vooral in grensstreken waar Franse expertise en elegantie samengaan met ijswijntradities. De Franse varianten kunnen subtieler en minerale tonen vertonen, afhankelijk van de bodem en het klimaat.
Andere noemenswaardige regio’s
Canada, met name Ontario en British Columbia, staat bekend om een breed palet aan ijswijnen. De koude winters en lange, heldere nachten leveren ideale omstandigheden voor de productie van Vin de Glace. Ook de Verenigde Staten, Duitsland en sommige Oost-Europese landen leveren uitstekende ijswijnen die geliefd zijn bij verzamelaars en wijnliefhebbers. Belgische wijnhuizen richten zich vaak op Belgische diversiteit en importeren daarnaast wijnen uit deze regio’s voor speciale proeverijen en limited editions.
Smaakprofiel en wijn-spijs pairing van Vin de Glace
Het smaakprofiel van Vin de Glace is rijk en gelaagd. Afhankelijk van de regio en de gebruikte druif kan je verwachten:
Smaaknotities per variëteit
- Riesling-gebaseerde Vin de Glace: frisse zuurtjes, appel, grapefruit, perzik, vaak een mineralige ondertoon
- Gewürztraminer-gebaseerde Vin de Glace: florale tonen, lychee en sinaasappelbloesem, alsook specerijen
- Chardonnay-gebaseerde Vin de Glace: tropisch fruit, boterachtige noten, karamel en wat kruidigheid
- Vidal- of hybride-gebaseerde varianten: honingsmaak, aardse tonen en een zekere body
Proberen als dessert, of als wijn bij kaas en fruit
Vin de Glace werkt uitstekend als dessertwijn, in kleine glazen. Een klassieke combinatie is met fruitsalades, tarte tatin of sorbets. Ook bij een kaasplank met een krokante geitenkaas, harde kazen of blauwader kazen kan Vin de Glace verrassend goed samengaan, gezien de contrasterende zoet-zuur balans. In combinatie met fruitige desserts kan Vin de Glace als highlight dienen en de maaltijd elegant afronden.
De juiste serveertemperatuur zorgt ervoor dat de smaken in Vin de Glace helder blijven. Daarnaast bepaalt de bewaartijd hoe lang de wijn zijn frisheid behoudt.
Serveertemperatuur en presentatie
Serveer Vin de Glace gekoeld, maar niet ijskoud. Een ideale temperatuur ligt tussen 6 en 8 graden Celsius. Gebruik kleine, trossige glazen zodat de krachtige aroma’s zich gemakkelijker kunnen verspreiden. Laat de wijn even ademen na het openen; sommige varianten profiteren van een korte ademruimte van 5 tot 10 minuten.
Bewaren en bewaren voor de toekomst
Kleine hoeveelheden van Vin de Glace kunnen enkele jaren goed rijpen, vooral als ze goed zijn opgeborgen. Houd de flessen liggend op een koele, donker plek met constante temperatuur (rond 10-12°C) en matige luchtvochtigheid. Let op bij frequent wisselende tempraturen; ijswijn is gevoelig voor oxidatie, waardoor aroma’s kunnen vervliegen. Voor de meeste consumenten geldt wel: geniet Vin de Glace als een kostbaar, jaarlijks of seizoensgebonden aangeschakelde traktatie.
Vin de Glace kan in verschillende prijsklassen voorkomen, afhankelijk van de regio, producent, jaargang en de hoeveelheid suiker-intensiteit. Over het algemeen ligt de prijs hoger dan die van standaard dessertwijnen, vanwege de intensiteit van het proces en de beperkte oogst. Voor wijnen uit premium regio’s of met uitzonderlijke trossen kan de prijs aanzienlijk hoger uitvallen. Het waarderen van Vin de Glace moet niet alleen op prijs gebaseerd zijn: let ook op complexiteit, aroma’s, zuurgraad en de lengte van de afdronk. Voor liefhebbers is een goed gekozen Vin de Glace een investering in smaak en beleving.
Hieronder enkele aanbevelingen voor wie op zoek is naar ervaringen met Vin de Glace. Probeer meerdere jaargangen en regio’s om een volledig beeld te krijgen van wat ijswijn kan bieden.
Belgische en nabije producenten
In België en de omliggende regio’s zijn er kleinere producenten die ijswijn produceren of importeren. Deze wijnen bieden vaak een elegant randje van rijkdom en verfrissende accenten. Zoek naar wijnen die Riesling of Chardonnay gebruiken als basis en die expliciet melden dat ze Vin de Glace zijn.
Internationale topproducers
Ontario in Canada, de Okanagan-regio in Brits-Columbia, Duitsland en Oostenrijk blijven toonaangevende namen voor ijswijn. Elk gebied geeft een eigen twist aan Vin de Glace: canadese ijswijnen hebben vaak tropisch fruit met een vleugje honing, Duitse Eiswein kan minerale en fijne zuren tonen, terwijl Oostenrijk elegante kruidigheid aan het glas brengt. Probeer wijnen uit ten minste drie regio’s om de breedte van Vin de Glace te ervaren.
Is Vin de Glace hetzelfde als Eiswein?
Hoewel de technieken vergelijkbaar zijn en beide onder de paraplu van ijswijn vallen, is Eiswein een term die vooral in Duitsland en Oostenrijk wordt gebruikt, terwijl Vin de Glace de Franse term is die vaak wereldwijd wordt toegepast voor ijswijn. De verschillen tussen beide komen vooral neer op regional branding en soms nuance in het productieproces.
Kan Vin de Glace in België worden gemaakt?
Ja, als de omstandigheden het toelaten. In koude winters kan ook België ijswijnproducenten opleveren, hoewel de meeste wijnen uit grotere, gespecialiseerde regio’s komen. Belgische wijnliefhebbers genieten van deze wijnen tijdens speciale proeverijen en gastronomische evenementen.
Hoe lang kun je Vin de Glace bewaren?
Veel Vin de Glace behoudt zijn kwaliteit enkele jaren, vooral als de wijn goed bewaard wordt. Sommige jaargangen kunnen langer rijpen en gecompliceerdere smaken ontwikkelen, terwijl others sneller zijn en beter jong gedronken worden. Controleer de jaargang en proefmomenten per wijn om te bepalen wanneer de optimale drinkdatum ligt.
Welke wijn-spijs combinatie werkt het best?
Vin de Glace werkt als dessertwijn bij fruitige nagerechten, tarte tatin, kaasplankjes met kazen van midkleur en zachte kazen. Het is ook heerlijk bij noten- of karamelgebak. Het zoet-zuur evenwicht van Vin de Glace laat zich vaak combineren met een breed scala aan proefjes en tussengerechtjes, waardoor het een veelzijdige wijn is voor proefavonden en feestelijke gelegenheden.
Vin de Glace is meer dan een dessertwijn; het is een beleving die de complexe relatie tussen kou, zonne-energie en rijping vangt. Door de geconcentreerde suikers, de heldere zuren en de rijke aroma’s biedt Vin de Glace een unieke ervaring die vaak indrukwekkend lang in het geheugen blijft hangen. Of je nu kiest voor een Riesling-gedomineerde Vin de Glace of voor een Chardonnay-gedreven variant, de magie ligt in de combinatie van intensiteit en frisheid, waardoor elke slok zowel uitnodigend als verfrissend is. Voor wie op zoek is naar iets bijzonders in de wijnkaart is Vin de Glace een absolute aanrader die zowel beginnende wijnliefhebbers als doorgewinterde kenners zal bekoren.